- DM Clinic
- Słownik pojęć
- I
- Insulinooporność
Insulinooporność
Inne nazwy: IO · insulin resistance · potocznie „oporność na insulinę”
Insulinooporność to stan, w którym tkanki organizmu (mięśnie, wątroba, tkanka tłuszczowa) słabiej reagują na insulinę. Trzustka produkuje jej więcej, aby utrzymać prawidłowy poziom glukozy — z czasem może to prowadzić do stanu przedcukrzycowego i cukrzycy typu 2.
Na czym polega insulinooporność?
Insulina jest hormonem, który „otwiera” komórkom dostęp do glukozy. Gdy komórki stają się na nią mniej wrażliwe, glukoza dłużej krąży we krwi, a trzustka kompensuje to zwiększoną produkcją insuliny (hiperinsulinemia). Przez długi czas glikemia może pozostawać w normie — dlatego insulinooporność często wykrywana jest późno, przy okazji innych badań.
Najczęstsze przyczyny to nadmiar tkanki tłuszczowej trzewnej, mała aktywność fizyczna, dieta bogata w cukry proste, przewlekły stres i niedobór snu. Insulinooporność współistnieje często z zespołem policystycznych jajników (PCOS), niealkoholową stłuszczeniową chorobą wątroby i zespołem metabolicznym.
Objawy — kiedy do lekarza?
- senność po posiłkach
- napady głodu, „wilczy apetyt” na słodkie
- trudność w redukcji masy ciała
- tkanka tłuszczowa w okolicy brzucha
- ciemniejsze przebarwienia skóry (szyja, pachy)
- zmęczenie, „mgła mózgowa”
- nieprawidłowa glukoza lub insulina na czczo
- podwyższone triglicerydy, niskie HDL
Warto skonsultować się z lekarzem, gdy występuje kilka powyższych objawów, a także przy nadwadze, PCOS, cukrzycy w rodzinie lub cukrzycy ciążowej w przeszłości.
Jak diagnozuje się insulinooporność?
Nie ma jednego badania „na insulinooporność”. Lekarz ocenia całość: glukozę i insulinę na czczo (i obliczany z nich wskaźnik HOMA-IR), test obciążenia glukozą (OGTT), hemoglobinę glikowaną, lipidogram, obwód talii i ciśnienie. Interpretacja zawsze wymaga kontekstu klinicznego — sam wynik HOMA-IR nie jest rozpoznaniem.
Leczenie
Podstawą jest zmiana stylu życia: dieta o niskim ładunku glikemicznym, regularna aktywność fizyczna (szczególnie trening siłowy i marsz po posiłkach), sen i redukcja masy ciała, jeśli jest nadmierna. W wybranych przypadkach lekarz może włączyć leczenie farmakologiczne. W DM Clinic insulinooporność prowadzimy w ścieżce „otyłość i metabolizm”: diabetolog → dietetyk kliniczny → wsparcie ruchowe.
Z tym problemem zgłoś się do
Częste pytania
Czy insulinooporność to już cukrzyca?
Nie. To stan poprzedzający — glikemia może być jeszcze prawidłowa. Odpowiednio wcześnie podjęte działania mogą zatrzymać rozwój cukrzycy typu 2.
Czy insulinooporność jest odwracalna?
W dużym stopniu tak — zmiana diety, aktywność fizyczna i redukcja masy ciała poprawiają wrażliwość na insulinę.
Jakie badania zrobić przed wizytą?
Glukoza i insulina na czczo, lipidogram, HbA1c — jeśli masz takie wyniki, zabierz je. Jeśli nie, lekarz zleci odpowiedni zestaw.