Hashimoto i choroby tarczycy — kiedy warto skonsultować się z endokrynologiem?

Układ hormonalny wpływa na funkcjonowanie całego organizmu — m.in. na metabolizm, masę ciała, poziom energii, pracę serca, temperaturę ciała, samopoczucie, płodność czy cykl miesiączkowy. Dlatego zaburzenia endokrynologiczne mogą dawać bardzo różnorodne, a czasem mało charakterystyczne objawy. Jednym z częściej rozpoznawanych schorzeń tarczycy jest choroba Hashimoto, czyli przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy.

Zmęczenie, senność czy zmiana masy ciała nie oznaczają automatycznie choroby tarczycy. Jeżeli jednak dolegliwości utrzymują się, pojawiają się nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych lub w rodzinie występowały choroby tarczycy — jednym z elementów diagnostyki może być konsultacja endokrynologiczna.

Czym jest choroba Hashimoto?

Choroba Hashimoto jest schorzeniem autoimmunologicznym. Oznacza to, że układ odpornościowy wytwarza reakcję skierowaną przeciwko własnej tarczycy. Proces zapalny może rozwijać się powoli, niekiedy przez wiele lat, dlatego na początkowym etapie pacjent może nie odczuwać żadnych wyraźnych dolegliwości. Z czasem u części osób dochodzi do zmniejszenia zdolności tarczycy do produkcji hormonów i rozwoju niedoczynności tarczycy.

Samo stwierdzenie podwyższonego poziomu przeciwciał przeciwtarczycowych nie oznacza jednak, że tarczyca już pracuje nieprawidłowo. Możliwa jest choroba autoimmunologiczna przy prawidłowym TSH i FT4. Z tego względu wynik pojedynczego badania powinien być zawsze interpretowany w szerszym kontekście — razem z objawami, wywiadem, badaniem lekarskim oraz innymi wynikami.

Jakie objawy mogą towarzyszyć Hashimoto i niedoczynności tarczycy?

Objawy chorób tarczycy nie są swoiste i mogą występować również w wielu innych stanach. W przypadku rozwijającej się niedoczynności tarczycy mogą pojawiać się między innymi:

• przewlekłe zmęczenie, senność i obniżona tolerancja wysiłku,
• zwiększona wrażliwość na zimno,
• stopniowy przyrost masy ciała,
• sucha skóra oraz pogorszenie kondycji włosów,
• zaparcia,
• spowolnienie, trudności z koncentracją lub pogorszenie samopoczucia,
• bóle mięśniowe,
• zaburzenia lub bardziej obfite miesiączki,
• powiększenie tarczycy, uczucie ucisku w obrębie szyi lub trudności w przełykaniu.

Hashimoto może przez długi czas przebiegać bezobjawowo, a stopień nasilenia dolegliwości nie zawsze odpowiada wynikom badań laboratoryjnych. Dlatego diagnozy nie powinno się stawiać wyłącznie na podstawie listy objawów znalezionej w internecie.

Jakie badania wykonuje się przy podejrzeniu choroby tarczycy?

Podstawą oceny czynności tarczycy są przede wszystkim badania laboratoryjne. Zakres diagnostyki ustala lekarz odpowiednio do objawów, wcześniejszych wyników i sytuacji klinicznej.

Jednym z najważniejszych badań jest TSH, czyli hormon tyreotropowy produkowany przez przysadkę. W diagnostyce niedoczynności tarczycy jego wynik interpretuje się najczęściej łącznie z oznaczeniem FT4 — wolnej tyroksyny. W określonych przypadkach lekarz może rozszerzyć diagnostykę o dodatkowe parametry.

Przy podejrzeniu autoimmunologicznego zapalenia tarczycy pomocne może być oznaczenie:

• TSH — podstawowa ocena czynności tarczycy,
• FT4 — wolna tyroksyna,
• anty-TPO — przeciwciała przeciw peroksydazie tarczycowej, a w wybranych sytuacjach również anty-TG.

Przeciwciała anty-TPO występują u większości osób z Hashimoto i mogą wspierać rozpoznanie autoimmunologicznego podłoża choroby. Warto jednocześnie wiedzieć, że regularne powtarzanie poziomu przeciwciał po ustaleniu rozpoznania zazwyczaj nie służy do oceny skuteczności leczenia ani bieżącej czynności tarczycy. Do jej monitorowania większe znaczenie mają przede wszystkim TSH i FT4.

Czy przy Hashimoto potrzebne jest USG tarczycy?

USG tarczycy pozwala ocenić wielkość i strukturę gruczołu oraz obecność zmian ogniskowych, takich jak guzki. Badanie może również wykazać obraz sugerujący przewlekły proces zapalny.

Nie każda osoba z dodatnimi przeciwciałami wymaga jednak automatycznie USG wyłącznie w celu potwierdzenia Hashimoto. Potrzebę wykonania badania lekarz określa między innymi na podstawie badania szyi, objawów, wyników laboratoryjnych oraz ewentualnej obecności powiększenia tarczycy lub zmian ogniskowych.

Na czym polega leczenie Hashimoto?

Postępowanie zależy przede wszystkim od tego, czy choroba Hashimoto doprowadziła do zaburzenia funkcji tarczycy. Obecność przeciwciał przy prawidłowych wartościach TSH i FT4 nie oznacza automatycznej konieczności rozpoczęcia leczenia hormonalnego.

Jeżeli rozwinie się niedoczynność tarczycy, standardowym sposobem jej leczenia jest uzupełnianie hormonu tarczycy — lewotyroksyny. O rozpoczęciu terapii, dawce leku oraz częstości badań kontrolnych decyduje lekarz, biorąc pod uwagę między innymi wyniki badań, wiek, objawy, choroby współistniejące oraz szczególne sytuacje, takie jak ciąża lub jej planowanie.

Nie istnieje natomiast jeden uniwersalny zestaw badań, dieta czy suplementacja odpowiednia dla każdej osoby z Hashimoto. Diagnostyka i dalsze postępowanie powinny wynikać z indywidualnej sytuacji klinicznej.

Endokrynolog w Szczecinie — konsultacje w DM Clinic na Pogodnie

Pacjenci poszukujący endokrynologa w Szczecinie mogą skorzystać z konsultacji endokrynologicznych w DM Clinic Centrum Medyczne, zlokalizowanym na szczecińskim Pogodnie przy ul. Klemensa Janickiego 27/U63. W placówce dostępna jest diagnostyka i konsultacje dotyczące między innymi chorób tarczycy oraz zaburzeń hormonalnych, a także badania USG tarczycy.

W DM Clinic przyjmuje dr n. med. Bartosz Kiedrowicz, specjalista endokrynologii i chorób wewnętrznych. Jest absolwentem Wydziału Lekarskiego Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie. W latach 2008–2025 był związany z Kliniką Endokrynologii, Chorób Metabolicznych i Chorób Wewnętrznych PUM, gdzie zdobywał doświadczenie kliniczne oraz prowadził działalność naukowo-dydaktyczną. W 2013 roku obronił pracę doktorską dotyczącą genetycznego podłoża guzów nadnerczy. Posiada również przygotowanie w zakresie wykonywania USG tarczycy.

Zakres jego praktyki obejmuje między innymi chorobę Hashimoto, niedoczynność i nadczynność tarczycy, guzy tarczycy oraz guzy nadnerczy. W DM Clinic prowadzi konsultacje endokrynologiczne oraz konsultacje połączone z badaniem USG.

Kiedy warto rozważyć konsultację endokrynologiczną?

Powodem do rozmowy z lekarzem mogą być zarówno utrzymujące się objawy sugerujące zaburzenia hormonalne, jak i nieprawidłowe wyniki TSH czy FT4, dodatnie przeciwciała przeciwtarczycowe, wykryty guzek tarczycy lub nieprawidłowości stwierdzone wcześniej w USG.

Konsultacja pozwala zestawić wyniki badań z objawami oraz historią zdrowotną pacjenta i zdecydować, czy potrzebna jest dalsza diagnostyka, obserwacja czy leczenie. Jest to szczególnie istotne dlatego, że objawy przypisywane chorobom tarczycy mogą mieć również wiele innych przyczyn.

DM Clinic Centrum Medyczne
ul. Klemensa Janickiego 27/U63, 71-270 Szczecin — Pogodno
tel. 788 284 448

Pojęcia z tego artykułu

Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi diagnozy, indywidualnej porady medycznej ani rekomendacji określonego sposobu leczenia. Zakres badań i postępowania powinien być ustalany indywidualnie podczas konsultacji z lekarzem.